Prematüre doğmuş ve yoğun bakımda tedavi görmüş bebeklerin annelerinin deneyimlerinin somatik yaklaşım ve nitel yöntemle araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANAN CENNET KAYA
Danışman: HAVVA ÖZDEN BADEMCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğum öncesi, doğum sırası ve sonrası süreçlerde anne ile güvenli bağ kurmanın bebeğin bilişsel, sosyal ve duygusal gelişimi için kritik bir önemi vardır. Bütün yaşamı etkileyen en önemli dönemde, erken doğumla dezavantajlı bir başlangıç yapan annelerin deneyimlerini anlamak, anne-bebek ruh sağlığı açısından önemlidir. Bu çalışma, erken doğum yapmış ve bebeği yoğun bakımda tedavi görmüş annelerin; süreci zihinsel, duygusal ve bedensel açıdan nasıl deneyimlediklerinin ve bu deneyimin bebekleriyle olan ilişkilerini ve annelik deneyimlerini nasıl etkilediğinin anlaşılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmacı için bilginin sadece zihinden gelen şeyler olmaması ve bedensel duyumsamaların da araştırma için çok önemli bir kaynak oluşturmasından yola çıkılarak, bu araştırmada somatik yaklaşım benimsenmiştir. Araştırmada, İstanbul'da bir vakıf üniversitesi hastanesinin yoğun bakım ünitesinde bebeği tedavi görmüş 10 anne ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde etik hassasiyetlere özen gösterilmiş, görüşmelerin anneleri travmatize etmemesi, tersine anneler için destekleyici olması adına çeşitli önlemler alınmıştır. Annelerin söylemleri, yorumlayıcı fenomenolojik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Analizler sonucunda; "prenatal dönem, perinatal dönem, postnatal dönem, sağlık personeli ve hasta ilişkisi (anne), prematüre ve yoğun bakım bebeği annesi olmak, yoğun bakım süreci bittiğinde anne-bebek ilişkisi ve hissedilen bedensel duyumsamalar" ana temalarına ve bu temalara ait alt temalara ulaşılmıştır. Erken doğum deneyiminin annelerin duygu, düşünce, algı ve bedensel duyumsamalarını etkilediği; bu etkinin ise prematüre bebekleriyle ilişkilenmelerine ve annelik tutumlarına yansıdığı görülmüştür. Ayrıca, annelerin duygusal olarak zorlandıkları süreç boyunca iç ve dış kaynaklarından faydalanmalarının onlar için oldukça destekleyici olduğu görülmüştür. Bulgular dikkate alınarak, bu kritik dönemde başta anne olmak üzere aile bireylerini destekleyen ve kapsayan pratiklerin yoğun bakım ünitelerine entegre olması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: erken doğum; prematüre bebekler; somatik yaklaşım; yeni doğan bakım ünitesi; somatik yaklaşımlı araştırma.