Öğretmenlerin kapsayıcı işlevlerinin öğrenme ilişkileri bağlamında niteliksel yöntemle araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHMUT CAN HASATEŞ
Danışman: HAVVA ÖZDEN BADEMCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İkinci bağlanma figürü olan öğretmen tarafından öğrencinin sosyal- duygusal ihtiyaçlarının fark edilmesi, olumlu ve yeterince güvenli ilişkiler kurulması öğrenme deneyimi için kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışma öğretmen- öğrenci ilişkileri bağlamında öğretmenlerin kapsayıcı işlevlerinin keşfedilmesi suretiyle öğrenme ilişkilerinin dinamiklerinin anlaşılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma desenlerinde sıkça kullanılan derinlemesine görüşme tekniği, bu çalışmanın başlıca veri toplama yöntemlerinden biridir. Araştırmanın katılımcılarını İstanbul'un farklı bölgelerinde yaşayan 11 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmenlerin söylemleri tema analizi ve yorumlayıcı fenomenolojik analiz yöntemleriyle analiz edilmiştir. Analizler sonucunda öğretmen-öğrenci ilişkileri, öğretmenin kaynakları ve öğretmenin sosyal-duygusal ve kapsanma ihtiyaçları olmak üzere üç ana temaya ulaşılmıştır. Öğretmenlerin, algıladıkları rol ve sorumlulukları kapsamında akademik performansı odağa alarak ilişki kurdukları, sınıf içinde ve dışında farklı ilişki kurma deneyimlerinin olduğu, sosyal-duygusal ihtiyaçların ise genel olarak öğretmen- öğrenci ilişkisinin dışında tutulması gerektiğine inandıkları ve empati kurmayı bir risk olarak değerlendirerek hem kendilerinin hem de öğrencilerinin sosyal-duygusal ihtiyaçlarını önemsemedikleri görülmüştür. Türkiye'deki öğretmen eğitim programlarının da akademik başarıya odaklanması ve öğretmen-öğrenci ilişkisinde duyguların öğretmenin profesyonelliğine ait olmadığı düşüncesi üzerinden şekillenmesi öğretmenlerin öğrencileriyle kapsayıcı bir ilişki kuramamasını destekler niteliktedir. Sosyal- duygusal ihtiyaçların öğretmen eğitim programlarına dahil edilmesi, öğretmenlerin öğrenci ilişkilerinde hem kendi hem de öğrencilerinin sosyal-duygusal ihtiyaçlarını fark ederek kapsayabilmesi için önerilmektedir. Öğretmenlerin öğrencilerini kapsayabilmeleri için ayrıca başta okul, aile olmak üzere kendilerinin sistem içinde kapsanma ihtiyaçları olduğu anlaşılmıştır. Öğretmenlerin öğrencilerini kapsayabilmesi için öğretmenin desteklenmesi ve öğretmenlerin de kapsanmış hissetmelerinin sağlanması, ulaşılan bulgular dikkate alınarak, önerilmektedir.