İstanbul'daki örgütlü ve örgütsüz feministler ve kadın hakları savunucularının perspektifinden Türkiye'deki kadın politikaları ve bunların gündelik yaşama yansımaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE BEKAR
Danışman: CEREN ALKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, İstanbul'daki örgütlü ve örgütsüz kadın hakları savunucuları ile feminist kadınların perspektifinden Türkiye'deki kadın politikalarını incelemektedir. Araştırma, kadınların günlük yaşantılarındaki aile içi sorumlulukların dağılımından çalışma hayatındaki eşitsizliklere, meslek seçimlerinden mesleki ayrımcılıklara, şiddet çeşitlerine ve feminizm algılarına kadar geniş bir yelpazede sosyolojik bir karşılaştırmalı analiz sunmaktadır. Bu çalışmayı diğerlerinden ayıran en önemli özellik, kendisini feminist veya kadın hakları savunucusu olarak tanımlayan kadın katılımcılarla gerçekleştirilmesi ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dair onların bakış açılarını ortaya koymasıdır. Katılımcıların feminizme, kadın politikalarına ve günlük hayatta karşılaştıkları eşitsizliklere dair bir karşılaştırma yapılmıştır. Ayrıca, kadın hareketi içerisindeki farklılıklar ve benzerlikler de analiz edilmiştir. Araştırma, nitel veri toplama tekniği olarak yarı yapılandırılmış görüşme modelini kullanarak, kendisini kadın hakları savunucusu veya feminist olarak tanımlayan farklı yaş gruplarından 30 kadın katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Derinlemesine görüşmelerin sonuçlarında, tüm katılımcıların günlük yaşamlarında toplumsal cinsiyet eşitsizliğine maruz kaldıklarının bilincinde oldukları, buna karşı tepkilerini de gösterdikleri saptanmıştır. Ancak bu tepkilerin niteliği katılımcılar arasında farklılık göstermektedir. Kendini feminist olarak tanımlayan kadınlar, söylemden pratiğe kadar hemen hemen her alanda tepkisel bir yaklaşım sergilerken, kadın hakları savunucularının eril dile ve ataerkil söylem ile pratiklere yeniden yönelmeye daha fazla eğilimli oldukları anlaşılmıştır. Feminizm anlayışının, çeşitli yaş aralıklarındaki katılımcılar arasında yapılan görüşmeler sonucunda farklılaştığı belirlenmiştir. Özellikle kendini kadın hakları savunucusu olarak tanımlayanların günlük hayatlarında maruz kaldıkları eşitsizlikleri "korumacı cinsiyetçilik" olarak tanımlanan bir tutumla yeniden üretebildikleri gözlemlenmiştir. Devlet politikaları çerçevesinde kürtaj, nafaka, çocuk bakımı ve çalışma hayatında kadının rolü gibi konularda katılımcıların ortak görüşü, politikaların yetersizliğidir. Feminist ve kadın hakları savunucusu kadınların örgütlenmeye bakışlarındaki farklılıklar dikkat çekicidir. Katılımcılar, toplumsal cinsiyet eşitsizliğine karşı politikaların uygulanmasının gereğini vurgulamışlardır. Örgütlü katılımcılar kadın dayanışmasının önemini işaret ederken; örgütsüz katılımcılar dayanışmayı daha bireysel bir düzlemde kurmakta ve eşitsizlikle mücadelede devlet uygulamalarının ön planda olması gerektiğini ifade etmektedirler.