Yeşilçam dönemindeki Türk sinemasının yapımcı dağıtımcı ve işletim sistemi üzerinden incelenmesi ve "Yeşilcam'ın Yapıtaşları" belgesel film (1960-1970)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, GÜZEL SANATLAR ANASANAT DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALARA HOZAN

Danışman: MÜJGAN YILDIRIM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türk sinemasının tarihine bakıldığında geçmişten günümüze pek çok dönemi kapsadığı söylenebilir. Bu dönemlerden en fazla etki bırakanlardan birisi de Yeşilçam dönemi olmaktadır. 1950'lerde ilk kez ortaya çıkan Yeşilçam furyası 1980 yılının sonuna kadar geçen uzun bir süreçte Türk sinemasının altın çağını yaşamasına yol açmıştır. Yeşilçam döneminde Türk sineması altın çağını yaşamış ve bu dönemde unutulmaz filmler çekilmiş, unutulmaz oyuncular doğmuştur. Ancak bu noktada Yeşilçam'ın başarısının arkasında yalnızca yetenekli oyuncular ve yönetmenlerin değil, aynı zamanda yapımcılar, dağıtımcılar ve işletim sisteminin de önemli bir rol oynadığı söylenebilir. Yapımcılar, film endüstrisinin belkemiğini oluşturmak suretiyle, film projesini finanse etmek, oyuncu kadrosunu belirlemek, çekimlerin düzenlenmesi gibi bir dizi kararı almak zorunda kalmıştır. Dağıtımcılar ise yapılan filmlerin seyirciyle buluşmasını sağlayan önemli bir köprü görevi görmüştür. Yeşilçam'ın işletim sistemine bakıldığında ise film prodüksiyonu, çekim süreçleri, post-prodüksiyon ve dağıtım gibi aşamaların birbirine entegre olduğu bir sürecin yaşandığı görülmektedir. Yeşilçam döneminin Türk sinemasının yapımcı, dağıtımcı ve işletim sistemi üzerinden incelenmesinin, bu dönemin sinema endüstrisinin karmaşıklığını ve başarılarının daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacağı düşünüldüğünde bu çalışmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda çalışmanın ilk kısmında 1960-1970'li yıllar Yeşilçam'ın altınçağ dönemi ve sinemanın konumu ele alınmış, ikinci kısmında ise Yeşilçam dönemi dağıtım modeli ve yapımcıların konumu değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yeşilçam, Türk Sineması, Yapım, Dağıtım, İşleti