Takiyettin Meşgüşoğlu'da insanı ve eylemlerini anlama sorunu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERAY ŞAHAN
Danışman: BETÜL ÇOTUKSÖKEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Takiyettin Mengüşoğlu felsefi antropoloji çalışmalarında, insanı ve eylemlerini anlamanın etik değerlerle mümkün olabileceğini dile getirir. Çünkü ona göre benimsenen değerler, insan eylemlerinin niyetini ve oluş biçimini belirler.İnsanlar yaşarken eyler, eylerken yaşarlar. İnsan, hayatının her alanında gerçekleştirdiklerini eyleme borçludur. Ancak eylemler öyle gelişi güzel değil, bir amaç doğrultusunda gerçekleştirilirler. Bu amacı değerler belirler.İnsanı anlamak için onun eylemlerine, eylemlerini anlamak için eylemlerin taşıdığı değerlere dikkat etmek gerekir. Takiyettin Mengüşoğlu'nun belirlediği gibi, değerler yüksek, araç ve davranış değerleri olmak üzere üç ana bölümde incelenebilir. Yüksek değerler, nesnellik; araç değerler öznellik ve görecelilik fenomenine dayanır. Davranış değerleri zamana, mekâna ve insan topluluklarına göre değişen, kalıplaşmış düşünüş ve davranışları besleyen değerlerdir.Her bir değer türü, kullanım sıklığı insandan insana değişmekle birlikte hayatın tam da içindedirler. İnsanın hayatı algılayışı, düşünüşü, seçimleri, söylemleri ve davranışları değerlerle anlama kavuşur. Değerler olmasaydı, insan kendi varlığından bile habersiz olurdu. Ayrıca fenomenleri değerlendirmeden, değerleri olmadan birbirine ihtiyacı olan bu kadar insanı neyin bir arada tutacağı bilinmez.İnsan eylemleri süreklilik gösterir ve birbirlerini belirlerler. Nesiller boyu devam eden bu durum çoğu kez rastlantılardan uzaktır. Çünkü her şey rastlantılara bırakılmış olsaydı, hiç kuşku yok ki insan başarıları gerçekleşemezdi. İnsanın ontik bütünlüğünde bulunan bu başarılar, aynı zamanda insanın varlık koşullarıdır ve hepsi değerlerle bağlantılıdır. Bu durumda insanı ve eylemlerini anlama bağlamı olarak değerler üzerinde durmak büyük önem taşımaktadır.Anahtar Kelimeler: Felsefi antropoloji, etik, eylem, anlam, değer.