Televizyonda gerçeklik algısına sanal gerçeklik programlarının etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, GÜZEL SANATLAR ANASANAT DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERKAN DEDE
Danışman: MUSTAFA KARA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanoğlu yaşadığı evrende gerçeklik duygusunun temelini hep merak etmiştir. Gerçeğin peşinde giden insan, neyin gerçek neyin simülasyon olduğuna ilişkin yaşamın başladığı andan itibaren çalışmalar yapmıştır. Beynin algı yapısı üzerinde yapılan çalışmalar da gerçeklik algısının temel dinamiklerini bulmaya çalışmaktadır. Gerçekliğin ve sanal gerçekliğin üretimi hangi biçimde olursa olsun insanın hep merakını çekmiştir. Sihirli beyaz cam olarak adlandırılan televizyon insanları saatlerce ekran başına toplamış ve kendi gerçekliği ile yaşamın akışında önemli bir araç haline gelmiştir. Televizyon siyah beyaz dönemin ardından renkli hale gelmesi, daha sonra görüntü formatında çözünürlük bağlamında büyük gelişmeler göstermesi, üç boyutlu yayın teknolojileri ile de seyircilerin kendi gerçekliğinde yaşamalarına çaba göstermektedir. Teknoloji okuryazarlığına bağlı olarak günümüzde de televizyon teknolojilerinde kullanılan içerik, biçim ve yöntemler ile seyircinin kendisi dışında gerçekleşen akışa şaşırdığı durumlar meydana gelmektedir. Televizyon yaşamın her anında yayın yaptığı için bilgisayar ve iletişim teknolojilerinde meydana gelen her tür gelişmeden etkilenmektedir. Günümüz insanlarının gerçek algısı da bu teknolojik gelişmelere paralel olarak değişmektedir. Televizyon yayıncılığı bu paradigma değişimine koşut olarak kendi yayın teknolojilerinde dönüşüm gerçekleştirmek zorundadır. Geleneksel yayın teknolojileriyle günümüz izleyicisini ekran başında tutmak pek mümkün değildir. Ancak bilgisayar teknolojilerindeki gelişmeler televizyon yayıncılığına yeni olanaklar ve fırsat sağlamaktadır. Televizyon programcılığında en önemli konulardan biri programların dekor yapılarıdır. Son zamanlarda dünya çapında stüdyolar televizyonlar tarafından kullanılmış olsa bile bu tür büyük dekorlar sadece tek bir program için kullanılmaktadır. Bu yapı hem ekonomik hem organizasyon hem de teknolojik olarak yürütülmesi çok zor bir durum halini almıştır. Sanal gerçeklik olarak tanımlanan dekor çalışmalarında ise "sonsuz" bir dekor yapısı ile onlarca programı tek bir stüdyoda ve çok kısa bir süre içinde televizyonlar kullanmaktadır. Birkaç saat içinde; bir anda boğazda bir yalıda, bir anda dünyanın en ünlü kütüphanesinde, bir anda Türkiye'nin en çok ziyaret edilen müzesinde olunabilmektedir. Televizyon yayıncılığı hem yeni izleyici alışkanlıkları hem de yayın teknolojilerindeki yenilikçi yaklaşımları ile seyircileri ekran başına toplaması gerekmektedir. Televizyonda Gerçeklik Algısına Sanal Gerçeklik Programlarının Etkisi çalışmasında, TRT 2 televizyonu tarafından kullanılan sanal gerçeklik uygulamaları ele alınmaktadır. Uygulamada gerçeklik duygusunun seyirciye ulaşması için tam bir sanatçı titizliği ile dekordaki en ince detaylar üzerinde saatlerce, günlerce çalışmalar yapılmaktadır. Türkiye'de sadece TRT 2 kanalı tarafından kullanılan bu uygulama tüm programlarda uygulanırken sadece kamera önündeki kişilerin oturduğu masa, sandalye vb. dekor malzemeleri somut malzemelerden oluşmaktadır. Uygulamanın niteliği ve niceliği, sanal gerçeklik uygulamaları gerçekleştiren ekip ile sanal dekor uygulaması belgesel olarak ele alınmaktadır.