Engelli kardeşe sahip çocuk ve ergenlerin kardeşlerine yönelik tutumları ile ebeveynlerinden algıladıkları kabul-red arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMA GÜVENÇ
Danışman: HANDAN DOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı engelli kardeşe sahip çocuk ve ergenlerin kardeşlerine yönelik tutumları ile ebeveynlerinden algıladıkları kabul-red arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmaya İstanbul il merkezinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir iş okulu, iki özel alt sınıf ve beş rehabilitasyon merkezine devam eden, yetmiş engelli çocuğun, 12-18 yaş arasında normal gelişim gösteren kardeşleri ve bu çocukların ebeveynleri dahil edilmiştir. İlişkisel tarama yöntemi kullanılarak yapılan araştırmada engelli çocuğa sahip olan ebeveynlere ve engelli çocuğun kardeşlerine yönelik hazırlanmış demografik bilgi formu, Kardeşlerin tutumlarını ölçmek için Küçüker (1997) tarafından geliştirilmiş "Engelli kardeşe yönelik tutum ölçeği ve ebeveynlerin kabul ve red düzeylerini ölçmeye yönelik olarak Rohner (2002) tarafından geliştirilen, Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği uygulanmıştır. Uygulanan ölçeklerle çocuk ve ergenlerin kardeşine yönelik tutumları ile ebeveynlerinden algıladıkları kabul-red arasındaki ilişkinin, kardeşin cinsiyet, yaş, engel türü, ebeveynlerin yaşı, eğitim düzeyi ve sosyo ekonomik seviyeye göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. İstatiksel verilerin çözümlenmesi ve yorumlanması için, Korelasyon Analizi ve t-Testi kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesi ve yorumlanmasında, 0,01 ve 0,05 anlamlılık düzeyi aranmıştır. Araştırma sonucunda, 12-18 yaş arasındaki normal gelişim gösteren çocukların engelli kardeşlerine yönelik tutumlarının yaşa, cinsiyete, engel durumuna göre istatiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Ebeveynin engelli çocuğu kabul/reddinin, çocuğunun yaşına, cinsiyetine, babanın eğitim düzeyine ve ailenin gelir durumuna göre istatiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği, buna karşın annenin eğitim düzeyine ve babanın çocuğunun engel durumuna göre istatiksel olarak anlamlı fark yarattığı bulunmuştur. Çocuk ve ergenlerin engelli kardeşe yönelik tutumu ile ebeveyn kabul reddi arasında pozitif yönlü ve orta kuvvetli ilişki olduğu saptanmıştır. Buna göre ebeveynlerinin engelli çocuğa yönelik kabul ve reddetme tutumu arttıkça sağlıklı çocuğun engelli kardeşine ilişkin tutumu da bu yönde şekillenmektedir. Anahtar Kelimeler: Engelli Çocuk, Kardeş, Ebeveyn Kabul-Red